ΚΟΙΝΩΝΙΑ
- Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2026 13:30
Τρίτη και 13:
Η Ανατομία μιας Ελληνικής Δεισιδαιμονίας
Της Αικ. Γ. Δασκαλοπούλου *
Ενώ ο δυτικός κόσμος στρέφει το βλέμμα του με καχυποψία στην Παρασκευή και 13, για την ελληνική παράδοση ο τίτλος της αποφράδας ημέρας ανήκει δικαιωματικά στην Τρίτη και 13. Πρόκειται για μια βαθιά ριζωμένη πεποίθηση που επιβιώνει πεισματικά στο συλλογικό ασυνείδητο, συνδυάζοντας ιστορικά τραύματα, θρησκευτικούς συμβολισμούς και αστρολογικές ερμηνείες σε ένα ενιαίο σώμα λαϊκής πίστης που διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες.
Η κυριότερη αιτία που η Τρίτη θεωρείται γρουσούζικη για τον ελληνισμό είναι ιστορική, και συνδέεται άρρηκτα με τις δύο μεγάλες πτώσεις της Κωνσταντινούπολης.
Η ημέρα αυτή σφραγίστηκε ανεξίτηλα στη μνήμη του γένους, καθώς και στις δύο περιπτώσεις η τύχη φάνηκε να εγκαταλείπει την αυτοκρατορία σε μια Τρίτη.
Η πιο χαρακτηριστική σύμπτωση καταγράφεται την Τρίτη 13 Απριλίου του 1204, όταν η Πόλη έπεσε στα χέρια των Σταυροφόρων. Αυτή η ημερομηνία αποτελεί την απόλυτη ιστορική δικαιολόγηση της πρόληψης, αφού συνδυάζει την ημέρα Τρίτη με τον αριθμό 13 και τη λεηλασία της πρωτεύουσας από τους Λατίνους, ένα γεγονός που θεωρήθηκε ως η αρχή του τέλους.
Το τραύμα αυτό ανανεώθηκε με την τελική Πτώση στους Οθωμανούς, η οποία συνέβη επίσης ημέρα Τρίτη, στις 29 Μαΐου του 1453. Παρόλο που η ημερομηνία δεν ήταν η 13η, η τραγικότητα της ημέρας Τρίτης εδραιώθηκε πλέον οριστικά ως σύμβολο κακοτυχίας.
Πέρα από τα ιστορικά γεγονότα, η αστρολογική ερμηνεία προσφέρει μια επιπλέον διάσταση στη δεισιδαιμονία.
Στην αστρολογία, η Τρίτη είναι η ημέρα του πλανήτη Άρη, ο οποίος κατά την αρχαιότητα ήταν ο θεός του πολέμου. Ο Άρης συνδέεται παραδοσιακά με τη βία, τις συγκρούσεις και τις καταστροφές, καθιστώντας την ημέρα αυτή ενεργειακά σκληρή και ακατάλληλη για νέα ξεκινήματα.
Παράλληλα, ο αριθμός 13 θεωρείται ο ταραξίας της τέλειας αρμονίας που αντιπροσωπεύει ο αριθμός 12. Ενώ το 12 συμβολίζει την πληρότητα, όπως οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου και οι δώδεκα Απόστολοι, το 13 έρχεται να διασπάσει αυτή την ισορροπία.
Στον Μυστικό Δείπνο ο Ιούδας ήταν ο 13ος παρευρισκόμενος, ενώ στο δέκατο τρίτο κεφάλαιο της Αποκάλυψης γίνεται αναφορά στην έλευση του Αντιχρίστου. Όταν λοιπόν η πολεμική φύση της Τρίτης συναντά τον ανισόρροπο αριθμό 13, δημιουργείται ένας συνδυασμός που για τους προληπτικούς αποτελεί τη μέγιστη ένδειξη κινδύνου.
Παρά την κυριαρχία του ορθολογισμού στη σύγχρονη εποχή, η Τρίτη και 13 εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινότητα πολλών ανθρώπων που αποφεύγουν να προγραμματίσουν γάμους ή σημαντικές συμφωνίες εκείνη την ημέρα. Στην πραγματικότητα, η δεισιδαιμονία αυτή λειτουργεί ως ένας ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας, όπου ο άνθρωπος προσπαθεί να αποδώσει το απρόβλεπτο σε μια εξωτερική αιτία.
Έτσι, οι μύθοι και οι παραδόσεις μας παραμένουν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτισμικής μας ταυτότητας, υπενθυμίζοντάς μας πως η ιστορική μνήμη μπορεί να μεταμορφωθεί σε μια διαχρονική λαϊκή πρόληψη που αρνείται να σβήσει.
Ενώ ο δυτικός κόσμος στρέφει το βλέμμα του με καχυποψία στην Παρασκευή και 13, για την ελληνική παράδοση ο τίτλος της αποφράδας ημέρας ανήκει δικαιωματικά στην Τρίτη και 13. Πρόκειται για μια βαθιά ριζωμένη πεποίθηση που επιβιώνει πεισματικά στο συλλογικό ασυνείδητο, συνδυάζοντας ιστορικά τραύματα, θρησκευτικούς συμβολισμούς και αστρολογικές ερμηνείες σε ένα ενιαίο σώμα λαϊκής πίστης που διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες.
Η κυριότερη αιτία που η Τρίτη θεωρείται γρουσούζικη για τον ελληνισμό είναι ιστορική, και συνδέεται άρρηκτα με τις δύο μεγάλες πτώσεις της Κωνσταντινούπολης.
Η ημέρα αυτή σφραγίστηκε ανεξίτηλα στη μνήμη του γένους, καθώς και στις δύο περιπτώσεις η τύχη φάνηκε να εγκαταλείπει την αυτοκρατορία σε μια Τρίτη.
Η πιο χαρακτηριστική σύμπτωση καταγράφεται την Τρίτη 13 Απριλίου του 1204, όταν η Πόλη έπεσε στα χέρια των Σταυροφόρων. Αυτή η ημερομηνία αποτελεί την απόλυτη ιστορική δικαιολόγηση της πρόληψης, αφού συνδυάζει την ημέρα Τρίτη με τον αριθμό 13 και τη λεηλασία της πρωτεύουσας από τους Λατίνους, ένα γεγονός που θεωρήθηκε ως η αρχή του τέλους.
Το τραύμα αυτό ανανεώθηκε με την τελική Πτώση στους Οθωμανούς, η οποία συνέβη επίσης ημέρα Τρίτη, στις 29 Μαΐου του 1453. Παρόλο που η ημερομηνία δεν ήταν η 13η, η τραγικότητα της ημέρας Τρίτης εδραιώθηκε πλέον οριστικά ως σύμβολο κακοτυχίας.
Πέρα από τα ιστορικά γεγονότα, η αστρολογική ερμηνεία προσφέρει μια επιπλέον διάσταση στη δεισιδαιμονία.
Στην αστρολογία, η Τρίτη είναι η ημέρα του πλανήτη Άρη, ο οποίος κατά την αρχαιότητα ήταν ο θεός του πολέμου. Ο Άρης συνδέεται παραδοσιακά με τη βία, τις συγκρούσεις και τις καταστροφές, καθιστώντας την ημέρα αυτή ενεργειακά σκληρή και ακατάλληλη για νέα ξεκινήματα.
Παράλληλα, ο αριθμός 13 θεωρείται ο ταραξίας της τέλειας αρμονίας που αντιπροσωπεύει ο αριθμός 12. Ενώ το 12 συμβολίζει την πληρότητα, όπως οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου και οι δώδεκα Απόστολοι, το 13 έρχεται να διασπάσει αυτή την ισορροπία.
Στον Μυστικό Δείπνο ο Ιούδας ήταν ο 13ος παρευρισκόμενος, ενώ στο δέκατο τρίτο κεφάλαιο της Αποκάλυψης γίνεται αναφορά στην έλευση του Αντιχρίστου. Όταν λοιπόν η πολεμική φύση της Τρίτης συναντά τον ανισόρροπο αριθμό 13, δημιουργείται ένας συνδυασμός που για τους προληπτικούς αποτελεί τη μέγιστη ένδειξη κινδύνου.
Παρά την κυριαρχία του ορθολογισμού στη σύγχρονη εποχή, η Τρίτη και 13 εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινότητα πολλών ανθρώπων που αποφεύγουν να προγραμματίσουν γάμους ή σημαντικές συμφωνίες εκείνη την ημέρα. Στην πραγματικότητα, η δεισιδαιμονία αυτή λειτουργεί ως ένας ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας, όπου ο άνθρωπος προσπαθεί να αποδώσει το απρόβλεπτο σε μια εξωτερική αιτία.
Έτσι, οι μύθοι και οι παραδόσεις μας παραμένουν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτισμικής μας ταυτότητας, υπενθυμίζοντάς μας πως η ιστορική μνήμη μπορεί να μεταμορφωθεί σε μια διαχρονική λαϊκή πρόληψη που αρνείται να σβήσει.
Εικόνα: Διαδίκτυον* Νομικός - Συγγραφέας
