“Έργα θωράκισης του Οδοντωτού

με τη γραμμή εν λειτουργία”

 

 

“Είναι το μοναδικό τρένο που σκαρφαλώνει ως ορειβάτης…”

Α. ΙΣΤΟΡΙΚΟ: Οι ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ – Ο ΟΔΟΝΤΩΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ.

Οι ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece έχουν βαθιούς και μακροχρόνιους δεσμούς με τον Οδοντωτό. Ενδεικτικά:

  1. 1. Το έτος 1996, και με αφορμή τα 100 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του Οδοντωτού (1896) και τα 100 χρόνια από το θάνατο του Χαρίλαου Τρικούπη, επί της πρωθυπουργίας του οποίου ξεκίνησαν οι εργασίες για τη διάνοιξη της γραμμής, με προοπτική να φτάνει μέχρι την Τρίπολη, είχαν διοργανώσει μια μεγάλη εκστρατεία προβολής του Οδοντωτού και είχαν διοργανώσει επίσκεψη – ξενάγηση – πεζοπορία στο φαράγγι. Εκατόν είκοσι (120) Φίλοι της Ορεινής Πεζοπορίας, Φίλοι του Χαρίλαου Τρικούπη και Φίλοι του Σιδηροδρόμου επιβιβάστηκαν στο πρωινό τρένο από το Σταθμό της Ελευσίνας (λειτουργούσε τότε ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθήνα – Πάτρα) κατεβήκαμε στο Διακοπτό και στη συνέχεια πήραμε το “μαγικό συρμό” του Οδοντωτού για Ζαχλωρού (Μέγα Σπήλαιο) και Καλάβρυτα. Επιστροφή στο Διακοπτό με τα πόδια.

  2. 2. Από το 2008 οι ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ υποστηρίζουν, προβάλλουν και συμμετέχουν στο ετήσιο πέρασμα του Βουραϊκού που γίνεται το δεύτερο Σαββατοκύριακο του Μαΐου και συνδυάζεται με εκδηλώσεις, συζητήσεις στα Καλάβρυτα. Το ετήσιο πέρασμα του Βουραϊκού το διοργανώνει ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΡΕΙΒΑΣΙΑΣ – ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΑΣ – ΑΝΑΡΡΙΧΗΣΗΣ – ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ (ΕΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ) με τη συνεργασία φορέων της περιοχής. Πρόεδρος του συλλόγου είναι ο Χαρίλαος Ερμείδης, ο οποίος είναι και επίτιμος Πρόεδρος των ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ.

  3. 3. Το 2022, 11 – 13 Νοεμβρίου, με αφορμή το Παγκόσμιο έτος Βουνού, οι ΦτΦ διοργάνωσαν τριήμερο συνέδριο στα Καλάβρυτα, υπό την αιγίδα του Δήμου Καλαβρύτων, με θέμα «Τα βουνά έχουν αξία – Ιδέες για δράση – Χτίζοντας συμμαχίες για ανθεκτικά βουνά και τοπικές κοινωνίες». Τα πρακτικά του συνεδρίου εκδόθηκαν σε βιβλίο με τον ίδιο τίτλο και είναι ελεύθερα για λήψη (https://tinyurl.com/mskwsdta)

Β. ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ (Α.3) ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΔΟΝΤΩΤΟ «Τα βουνά έχουν αξία – Ιδέες για δράση – Χτίζοντας συμμαχίες για ανθεκτικά βουνά και τοπικές κοινωνίες»

Από τα Πρακτικά του συνεδρίου των ΦτΦ υπογραμμίζουμε ότι έγκαιρα είχε τεθεί το θέμα του Οδοντωτού – Υποδομές, Προβλήματα και Προοπτικές. Αντιγράφουμε από τα Πρακτικά αποσπάσματα από τρεις παρεμβάσεις:

1 – Παρέμβαση του Δημάρχου Καλαβρύτων κ. Θανάση Παπαδόπουλου:

“….Επίσης, το Φαράγγι του Βουραϊκού, με το ξακουστό τρενάκι του Οδοντωτού. Έχει ανάγκη ενός συστήματος γεωλογικής επιτήρησης και προστασίας από τις κατολισθήσεις.

Τα επιστημονικά και τεχνικά μέσα υπάρχουν. Έχουμε συζητήσει με το τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πάτρας. Θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί ως έργο ανθεκτικότητας.

Μιλάμε, δηλαδή, για ζώνες αυξημένης επικινδυνότητας σε περιπτώσεις ακραίων φαινομένων. Με απολύτως επιτακτική την ανάγκη σχεδιασμού και χρηματοδότησης ενός προγράμματος ανθεκτικότητας των υποδομών, πιθανότατα εθνικό πρόγραμμα αλλά με σαφείς και δεσμευτικές περιφερειακές και τοπικές εκδοχές.

Δεν είναι κριτική. Είναι περισσότερο μια έκφραση αγωνίας μιας και όλα δείχνουν ότι δεν έχουμε πολυτέλεια χρόνου…” (σελίδα 14)

2 – Παρέμβαση του Χαρίλαου Ερμείδη, Προέδρου του Συλλόγου Ορειβασίας – Χιονοδρομίας – Αναρρίχησης – Προστασίας Περιβάλλοντος Καλαβρύτων (ΕΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ):

“….Οδοντωτός: εξυπηρετική λειτουργία του για τα Καλάβρυτα και την περιοχή τους π.χ. Ανταπόκριση δρομολογίων με το νέο σιδηρόδρομο Αθήνας – Πάτρας….”. (σελ.16)

3 – Ομιλία Κώστα Φωτεινάκη Προέδρου των ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ:

«…Περισσότερες επενδύσεις στα βουνά και η αναγνώριση των δικαιωμάτων των ορεινών κοινοτήτων… Οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν όχι μόνο στη διατήρηση των ορεινών οικοσυστημάτων αλλά και σε υποδομές, νοσοκομεία, σχολεία και άλλα κοινωνικά ζητήματα…». (σελ.18)

ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ότι αφορά τις υποδομές και το Βουραϊκό):

“…Επιπλέον τέθηκαν στις συζητήσεις, εκτός από τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες, οι απειλές / τα προβλήματα που λειτουργούν ανασταλτικά για την εφαρμογή ενός σχεδίου πλαισίου βιώσιμης ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων όπως π.χ. τα λατομεία, η βελτίωση, του οδικού / επαρχιακού δικτύου, η εναρμόνιση των δρομολογίων του Οδοντωτού σιδηροδρόμου με τα δρομολόγια του προαστιακού και η μείωση της τιμής των εισιτηρίων στον Οδοντωτό, η έλλειψη εργατικού δυναμικού, η αντιμετώπιση της διαρροής νέων προς τα αστικά κέντρα και η εγκατάλειψη μικρών χωριών κ.λ.π….” (σελ.32)

Γ. Ο ΟΔΟΝΤΩΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ;

Η επίσημη θέση ότι «ο Οδοντωτός αντιμετωπίζει ένα διαρκές και σοβαρό γεωλογικό πρόβλημα, που καθιστά επισφαλή τη λειτουργία του» δεν μας βρίσκει σύμφωνους.

Η θέση αυτή έχει ανατραπεί με τεκμηριωμένη κριτική και δεδομένα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η πλημμελής συντήρηση του τροχαίου υλικού.

Αντιγράφουμε από την επιστολή του Δημάρχου Καλαβρύτων Θανάση Παπαδόπουλου (30.03.2026):

“…η εικόνα της στατιστικής αναφέρει ότι στα περίπου 25 συμβάντα διακοπής των δρομολογίων το 2025, τα 17 – ή αν θέλετε, σε ποσοστό κοντά στο 70%- οφείλονται σε αστοχίες συνυφασμένες με την πλημμελή συντήρηση του τροχαίου υλικού, των συρμών δηλαδή, για τους οποίους υπαίτιος δεν είναι ο ΟΣΕ – ο φορέας που διέταξε την αναστολή των δρομολογίων – αλλά η εταιρεία πάροχος του σιδηροδρομικού έργου, δηλαδή η Hellenic Train….”

[Περισσότερες πληροφορίες και τεκμηρίωση για τα προβλήματα, τις υποδομές και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους στο Kalavryta News – Νίκος Κυριαζής 31.03.2026]

Δ. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΔΟΝΤΩΤΟ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ & ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ.

Στην παρούσα φάση οι θέσεις των ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ συνοπτικά είναι οι εξής:

  1. 1. Να γίνουν τα απαιτούμενα “Έργα θωράκισης του Οδοντωτού με τη γραμμή εν λειτουργία”.

  2. 2. Να συντηρηθεί το τροχαίο υλικό και να γίνουν οι αναγκαίες προσλήψεις για ασφαλή και τακτικά δρομολόγια του Οδοντωτού.

  3. 3. Να επανεξεταστούν οι προτάσεις που έχουν παρουσιαστεί το 1996, 100 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του Οδοντωτού:

  • του καθηγητή Χρήστου Παπαγεωργίου, προέδρου του ΟΣΕ (31.08.1996) η οποία μεταξύ των άλλων προέβλεπε, όχι τη διακοπή της λειτουργίας του Οδοντωτού, όπως εξαγγέλθηκε από τον σημερινό ΟΣΕ (12.03.2026), αλλά την “… επέκταση του Οδοντωτού μέχρι την Αγία Λαύρα και το Χιονοδρομικό…”.

  • στο Αφιερωματικό Τεύχος του περιοδικού “ΣΙΔΗΡΟΤΡΟΧΙΑ”, 1996, για τα 100 χρόνια από την λειτουργία του Οδοντωντού – “Προτάσεις για την επιβίωση και την αναβάθμιση του Οδοντωτού”, σελ.42. https://joom.ag/woQQ/p42

  1. 4. Ο Οδοντωτός δεν είναι απλά ένα μεταφορικό μέσο από το Διακοπτό στα Καλάβρυτα. Είναι μια ιστορική, πολιτιστική, πολιτική, τεχνολογική κληρονομιά που συμβάλλει στη Βιώσιμη Ανάπτυξη της περιοχής. “Είναι το μοναδικό τρένο που σκαρφαλώνει ως ορειβάτης…” όπως το χαρακτήρισε ένα μαθητής από τους “Φρουρούς του Οδοντωτού”, της Β’ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Κλειτορίας Καλαβρύτων.

  2. 5. Το έργο του Οδοντωτού ξεκίνησε το 1889 σε δυσμενέστερες από τις σημερινές συνθήκες, επί Πρωθυπουργίας του Χαρίλαου Τρικούπη και εγκαινιάστηκε το 1896, 130 χρόνια μετά την πρώτη του διαδρομή. To “σωτήριον έτος 2026” που διανύουμε θα πρέπει να συνεχίσει τις τακτικές διαδρομές του μέσα από το φαράγγι – Γεωπάρκο του Βουραϊκού.

  3. 6. Ο Οδοντωτός είναι ένα έργο μεγίστης πολιτιστικής, οικονομικής, τεχνολογικής και οικολογικής αξίας που “κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας και οφείλουμε να το παραδώσουμε στα παιδιά μας”.

E. ΤΟ 46ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ 09 ΚΑΙ 10 MAΪOY 2026.

Ευχόμαστε το 46ο Πανελλήνιο Πέρασμα στο Φαράγγι του Βουραϊκού που διοργανώνεται από το “Σύλλογο Ορειβασίας – Χιονοδρομίας – Αναρρίχησης – Προστασίας Περιβάλλοντος Καλαβρύτων” (ΕΟΣ Καλαβρύτων) σε συνεργασία με τοπικούς, περιφερειακούς και εθνικούς να είναι μια ακόμα ευκαιρία έτσι ώστε:

  • Τα οποιαδήποτε ;έργα θωράκισης του Οδοντωτού να γίνουν με τη γραμμή εν λειτουργία.

  • Να συντηρηθεί το τροχαίο υλικό και να γίνουν οι αναγκαίες προσλήψεις για ασφαλή και τακτικά δρομολόγια του Οδοντωτού.

ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ | Naturefriends Greece

Ανθέων 72, Χαϊδάρι 12461 – Mail: naturefriendsgreece@gmail.com | https://www.naturefriends.gr/